حسن پيرنيا ( مشير الدوله )

2238

تاريخ ايران باستان ( تاريخ مفصل ايران قديم ) ( فارسى )

( 121 ) - سكّه اشك هفتم ( فرهاد دوّم ) قشون سيصد هزار ، بنابر اين‌روايت ارسيوس طبيعىتر به نظر ميآيد . روايت ديودور هم ، چنان كه پائين‌تر بيايد ، عدّه افراد لشكر آن - تيوخوس را سيصد هزار نفر قلمداد كرده . عدّهء افراد قشون فرهاد موافق عقيده موسىخورن ( تاريخ ارمنستان ، كتاب 2 ، بند 2 ) و روايت پورفير كه اوسويوس ذكر كرده ( وقايع‌نگارى كليسا ، كتاب 1 ، بند 2 ) « 1 » يكصد و بيست هزار نفر بوده . فرهاد ميخواسته عدّه‌اى را از مردمان سكائى در قشون خود داخل كند ، ولى آنها وقتى رسيده‌اند ، كه آمدنشان نتيجه نداشته ( ژوستن ، كتاب 42 ، بند 1 ) . وقتى كه اين اطّلاعات را در نظر ميگيريم و نيز اينكه پادشاهان دست‌نشاندهء ممالك ايران جانب فرهاد را رها كرده با آن‌تيوخوس همراه شده‌اند و بنابراين لشكرى براى فرهاد نفرستاده‌اند ، كمى عدّهء سپاه پارت نه فقط باعث تعجّب نيست ، بل موجب حيرت است ، كه چگونه از پارت بالاخصّ عدّهء صد و بيست هزار نفرى تدارك شده . اگرچه ژوستن در باب بعض كيفيّات جنگهاى آن‌تيوخوس با فرهاد و فرهاد با او ساكت است ، ولى از تاريخ دولت سلوكى معلوم است ، كه يهوديها در اين جنگ كمك زيادى به آن‌تيوخوس كرده‌اند و لشكرى از مردم يهود بفرماندهى ژان هيركانوس « 2 » بابل را در ابتداء گرفته و پادشاهان دست‌نشانده پارتىها ، كه از پارتيها ناراضى بوده‌اند ، در اين‌جا به او پيوسته‌اند ( يوسف فلاويوس ، تاريخ عهد قديم يهود ، كتاب 8 ، بند 8 ) . يكى از جنگها در كنار رود ليكوس « 3 » ( زاب عليا ) رويداده و سردار پارتى اين‌دات « 4 » شكست خورده ، بعد آن‌تيوخوس علائم فتح را بافتخار خود برپا داشته .

--> ( 1 ) - Eusebe . Ch . can . I , 40 . ( 2 ) - Jean Hyrcanus . ( 3 ) - Lycus . ( 4 ) - Indates .